Chromecki Tadeusz od św. Wincentego (1836–1901), pijar, emigrant polityczny, kaznodzieja, autor i działacz oświatowy. Urodził się 8 IV w Janowiczkach z ojca Wincentego i matki Joanny z Baranowskich, właścicieli ziemskich, ochrzczony w kościele parafialnym w kościuszkowskich Racławicach. Pierwsze nauki pobierał w domu, następnie w Warszawie, dokąd po sprzedaży Janowiczek przenieśli się jego rodzice. Nie ukończywszy szkoły realnej, wstąpił w r. 1849 do zgromadzenia oo. pijarów w Opolu, gdzie przybrał zakonne imię »od św. Wincentego«. Po dwuletnim nowicjacie studiował teologię w akademii duchownej w Warszawie. W r. 1859 wyświęcony został na księdza przez sufragana warsz. Jana Dekerta, po czym pełnił obowiązki magistra nowicjatu w Opolu, zyskując sobie rozgłos kazaniami w duchu patriotycznym. Należał do miejscowej organizacji narodowej, to też po wybuchu powstania 1863 r., zagrożony aresztowaniem, uszedł do Galicji, skąd wydalony przez władze austriackie, wyjechał w r. 1864 do Genui i Turynu. Nie widząc sposobu ustalenia się we Włoszech, szukał oparcia w Paryżu w Stowarzyszeniu kapłanów polskich, bawiących na emigracji. Dzięki temu uzyskał wkrótce stanowisko nauczyciela w małym seminarium diecezjalnym w Marsylii.
W r. 1869 jako delegat Stow. kapłanów polskich na emigracji przybył do Lwowa na uroczystość obchodu 300-nej rocznicy unii lubelskiej, na której wygłosił porywającą mowę. W trzy lata potem, stęskniony za krajem, okrężną drogą przez Neapol, Konstantynopol i Rumunię przybył do Lwowa, a przyjęty do diecezji, pełnił jakiś czas obowiązki duszpasterskie w Koropcu. Po uzyskaniu obywatelstwa austriackiego, wezwany przez rektora pijarów krakowskich, ks. Adama Słotwińskiego, objął w r. 1879 urząd magistra nowicjatu w Krakowie. Zyskał sobie wkrótce dużą wziętość wśród wiernych przez swe znakomite kazania, został kaznodzieją katedralnym (1882–4), pełniąc równocześnie obowiązki nauczycielskie u misjonarzów na Kleparzu. Nie mogąc jednak pogodzić się ze stosunkami, panującymi w kolegium krakowskim, wystąpił z zakonu i dzięki poparciu ks. kard. Dunajewskiego został kapelanem i nauczycielem jęz. polskiego w czernichowskiej szkole rolniczej. Po czterech latach pracy w Czernichowie, ulegając woli tegoż kardynała jako delegata generała pijarów, objął po usunięciu ks. Słotwińskiego rektorstwo kolegium pijarskiego w Krakowie.
Przyszło mu teraz sprawować swe obowiązki wśród bardzo ciężkich warunków materialnych, w jakich poprzednik kolegium pozostawił. Niezrażony przeciwnościami, pełen zapału i energii, zdołał na tym stanowisku wytrwać do końca życia. Dźwignął kościół pijarów z zaniedbania, szerzył kult wielkiego pijara polskiego, ks. St. Konarskiego, nadto wygłaszał patriotyczne kazania w rocznice narodowe. Nie zaniedbując pracy społecznej, wziął czynny udział we wszystkich czynnościach, związanych z założeniem Tow. Szkoły Ludowej pod przewodnictwem A. Asnyka, i piastował godność członka Zarządu Głównego tegoż Tow. przez szereg lat. Wśród tego czynnego żywota zaskoczyła go śmierć 15 VI 1901 w Krakowie. Pochowany na cmentarzu rakowickim w dzielnicy przeznaczonej dla powstańców, gdzie mu wystawiono pomnik, a w kościele pijarów poświęcono pamiątkową tablicę.
Ch. jest autorem dzieła: Krótki rys dziejów Zgromadzenia Szkół Pobożnych czyli oo. pijarów (Kr. 1880), nadto wyszły zpod jego pióra: Mowa na nabożeństwie za duszę ś. p. ks. Stanisława Konarskiego przy pochowaniu jego serca w kościele pijarskim w Krakowie dn. 13 II 1882 miana (w broszurze pt. Uroczystość pochowania serca ś. p. ks. St. Konarskiego, Kr. 1882); Mowa na obchód rocznicy konstytucji 3 maja 1791 miana w kośc. oo. bernardynów w Krakowie (Kr. 1891); Mowa na nabożeństwie żałobnym za ś. p. T. Kościuszkę w katedrze na Wawelu 15 X 1891 (P. 1891); Kazanie miane w katedrze na Wawelu w 100-letnią rocznicę ogłoszenia konst. 3 maja (Kr. 1891); Mowa miana w katedrze na Wawelu w 700 rocznicą przysięgi T. Kościuszki (Kr. 1894). Ch. współpracował w Encyklopedii Kościelnej i zasilał artykułami cały szereg wydawnictw popularnych. Rękopisy jego kazań zebrał expijar ks. Koperski i miał je wydać, dotąd jednak to się nie stało.
Archiwum domu oo. pijarów w Krakowie; Arch. Zarz. Główn. T. S. L.; Akta Komitetu obchodu setnej rocznicy nadania konst. 3 maja, w Arch. Akt Dawn. m. Krakowa, rkp. 397; Słotwiński A. ks., Wspomnienia z niedawnej przeszłości, Kr. 1892; »Niepodległość« Paryż-Zurych 1869, nr 131–2; Kubicki P. ks. bp, Bojownicy kapłani za sprawę Kościoła i ojczyzny, Sandomierz 1933, III 369, 574 i 727.
Justyn Sokulski